Alzheimer 2050’de Türkiye’nin en önemli sağlık sorunu olabilir! Bu 8 öneriyi mutlaka yapın – Sağlık Haberleri
21 Eylül Dünya Alzheimer Günü’ne özel yaptığı açıklamada Nöroloji Bölümü’nden Prof. Dr. Yasemin Biçer Gömceli, Alzheimer hastalığının dünya genelinde giderek artan bir halk sağlığı sorunu olduğunu belirtti. Dünya Sağlık Örgütü verilerine göre 57 milyon insan demansla yaşıyor ve her yıl yaklaşık 10 milyon yeni vaka oluşuyor; Alzheimer bu vakaların %60‑70’ini oluşturuyor. Türkiye’de yaklaşık 700 bin kişinin Alzheimer ve diğer demans türleriyle yaşadığı tahmin ediliyor ve nüfusun yaşlanması nedeniyle bu sayının 2050 yılına kadar 2‑2,5 katına çıkması bekleniyor. 65 yaş üstü nüfusun 10 %’ten 23 %’e yükselmesiyle birlikte Alzheimer’ın Türkiye’nin önemli halk sağlığı sorunlarından biri haline gelebileceği vurgulanıyor.
Alzheimer, beyindeki sinir hücrelerinin ilerleyici şekilde hasar görmesi ve ölmesi sonucu ortaya çıkan nörodejeneratif bir hastalık olarak tanımlanıyor. Belirtiler genellikle hafif unutkanlıkla başlar; zamanla yakın geçmişi hatırlamama, eşyaları yanlış yerlere koyma, kelime bulma güçlüğü, yön bulma zorluğu ve karar verme sıkıntısı gelişiyor. İlerleyen evrelerde bağımsız yaşam neredeyse imkansız hale geliyor; bu durum yaşlanmanın doğal bir sonucu değildir. Hastalığın kesin nedeni tam olarak bilinmemekle birlikte beta‑amiloid plaklar ve tau proteinlerinin birikmesi sinir hücrelerini bozuyor. Yaş en güçlü risk faktörü olup 65 yaşından sonra risk belirgin şekilde artıyor; aile öyküsü, APOE 4 geni, yüksek tansiyon, diyabet, yüksek kolesterol, obezite, kalp‑damar hastalıkları, fiziksel hareketsizlik, sigara, aşırı alkol, sosyal izolasyon, işitme kaybı, kafa travmaları ve hava kirliliği de risk faktörleri arasında yer alıyor.
Erken tanı ve tedavi hastalığın seyrini yavaşlatabilir, yaşam kalitesini yükseltebilir. Gömceli, haftada en az 150 dakika orta şiddette fiziksel aktivite, Akdeniz veya DASH tipi beslenme, tansiyon, kan şekeri ve kolesterol kontrolü, sosyal ve zihinsel aktivite sürdürülmesi, işitme‑görme sorunlarının ihmal edilmemesi, sigara ve aşırı alkolden uzak durulması, kaliteli uyku, stres yönetimi ve kafa travmalarından korunmanın önemli olduğunu belirtti. İlk belirtilerden şüphe duyulduğunda nöroloji uzmanına başvurmanın hastalığın ilerlemesini geciktirebileceği ve birey, aile ve toplum için farkındalık yaratacağı vurgulandı.
